Tijdens mijn tijd in Schotland heb ik de wondere wereld van koud water ontdekt. Wildzwemmen in Schotland is ongelooflijk veelzijdig, met alles van kalme lochs tot uitgestrekte stranden tot poelen onder een bulderende waterval. Als je je ooit hebt afgevraagd of wildzwemmen iets voor jou is, is dit de plek om het uit te proberen. Er zijn zoveel gebieden met zuiver water, zelfs vlakbij de steden. En met zulke dramatische decors zal je nooit meer zonder kunnen.
Hieronder vertel ik je over alle plekjes waar ik in het water ben gesprongen, met routebeschrijvingen en alles wat je in je achterhoofd moet houden als je besluit hier te gaan zwemmen. Ik ben het levende bewijs dat je het overal kan doen, in elke tijd van het jaar, als je je zinnen er maar op zet!
Klik hieronder om alle locaties op een kaart te zien:
My wild swimming spots
1. Camas nan Geall, Ardnamurchan
Het was een zonovergoten morgen in eind februari. Ik stapte uit de campervan, uitkijkend over een halvemaanvormige baai. De heldere lucht hield de herinnering vast van het spektakel dat zich hier afgelopen nacht had afgespeeld. Toen Liam en ik in onze kampeerstoelen waren gaan zitten om naar de sterren te kijken, was er een flauwe groene lijn verschenen aan de noordelijke horizon, in een opening tussen de heuvels. Aurora borealis. Ik had niet durven dromen om haar terug te zien.
De zon was feller graan branden deze maand, en de gedachte aan een duik in het water klonk als een welkome verkoeling. Ik nam het drassige pad omlaag naar het strand, dat de Gaels Camas nan Geall hebben genoemd, of “Baai van de Vreemdelingen”. Een toepasselijke naam: hier liggen een cairn en menhir die teruggaan tot de steentijd. Ik trok mijn kleren uit en gaf me over aan de aantrekkingskracht van het water. De hitte van de zon had elk spoor van kou uitgedoofd. Er was geen ziel te bekennen, het was alleen ik en de schim van de goden die ooit over deze plek heersten. Dit is wildzwemmen in Schotland.
Routebeschrijving:
Camas nan Geall bevindt zich op het rotsachtige schiereiland Ardnamurchan. Dit gebied, waar slechts een paar nederzettingen zijn en een vulkanische caldera en witte baaien je speelveld vormen, doet buitengewoon afgelegen aanvoelen. Maar weinig mensen wagen zich aan dit deel van de westkust, ook al kun je het in minder dan 2 uur vanaf Fort William bereiken.
Om hier te komen neem je de A830 west richting Glenfinnan vanuit Fort William. Bij Lochailort sla je links af richting Salen. Salen kun je ook bereiken door vanuit Fort William naar het zuiden te rijden en de Corran Ferry te nemen over Loch Linnhe. Volg de weg naar het westen om bij Salen te komen. Vanaf Salen rijd je zuidwestelijk verder over de B807 het schiereiland op. Rijd voorzichtig; je rijdt hier op een enkelbaanse kronkelweg met slecht zicht. Na ongeveer 25 minuten bereik je de parkeerplaats die uitkijkt over de baai.
Helaas kun je deze locatie niet met het openbaar vervoer bereiken. De dichtstbijzijnde busstop is Glenbeg; dit ligt op driekwartier lopen over de hierboven genoemde gevaarlijke weg. Ik zou het niet aanraden dit te proberen.
2. Falls of Falloch
Een grote poel versierd door een krachtige waterval; rotsen en weelderige begroeiing aan elke kant: de Falls of Falloch vormen een romantisch decor voor een duik. Er is het bulderende geluid van water dat water raakt. Golven die glinsteren in de zon, een regenboog weerspiegeld in de waterdamp. Twee meisjes die van een klif afduiken en een hond die hijgend over de rotsen springt. Op de eerste zomerse dag van het seizoen was zwemmen hier een overvloed voor de zintuigen.
Wees voorzichtig wanneer je vanaf de glibberige rotsen het water in klimt. De poel zelf heeft ook een rotsige bodem, dus het is fijn om iets verder richting de waterval te zwemmen, waar het water dieper is. Je hebt alle ruimte om rond te dobberen en op onderzoek uit te gaan. Vanaf de klif rechts van de waterval (gezien vanaf het uitzichtpunt) kun je veilig het water in springen, maar hiervoor moet je eerst de steile, dichtbegroeide rotswand opklimmen (wat minder veilig is).
Routebeschrijving:
De Falls of Falloch liggen vlak naast de A82 ten noorden van Loch Lomond en zijn een makkelijke tussenstop op een rondrit door de Highlands. Vanaf de parkeerplaats hoef je maar een paar honderd meter te lopen naar het uitzichtpunt over de waterval.
Je kunt er ook komen met het openbaar vervoer, maar dit is een grotere onderneming. Neem de bus naar Inverarnan vanaf Glasgow en stap uit bij de Drovers Inn. Loop richting het noorden langs de weg tot je een brug tegenkomt die de rivier Falloch oversteekt. Die brengt je bij Beinglas Campsite, gelegen op de West Highland Way; je zult hier veel wandelaars zien, die met een biertje in hun hand zijn neergeploft naast hun grote rugzakken. Achter de camping sla je links af om op de West Highland Way te komen. Je volgt het pad voor een half uur tussen de lieflijke heuvels van Breadalbane door. De WHW zelf stijgt steeds verder boven de rivier uit; de Falls zijn vanaf het pad slechts in de verte tussen de bomen te aanschouwen. Om bij het uitzichtpunt over de waterval te komen, zul je de rivier moeten doorkruisen. Doe dit niet na zware regenval! Als de rivier een normaal waterpeil heeft, is de makkelijkste plek om hem over te steken zo’n 300 meter stroomafwaarts. Vanaf de WHW leidt een vaag spoor hier omlaag naar het water. Pas op: dit is een steile helling met hoge plantengroei, maar voetstappen hebben de weg vrijgemaakt. Aan de oever zijn er grote rotsen van waaraf je je in het water kunt laten zakken. Vlak voordat de rivier versmalt en omlaag valt, is hij breder, en de stroming zwakker; dit is beste plek om over te steken. Het water komt tot je heupen, dus het gemakkelijkst is om je zwemkleren aan te trekken en je spullen op de oever achter te laten. Neem als je ze hebt vooral waterschoenen mee; ze maken de oversteek een stuk aangenamer en je kunt ze aanhouden om naar de waterval te lopen. Aan de overkant moet je een kleine rotswand opklimmen; deze is wat glibberig maar je kunt je vasthouden aan boomwortels. Vanaf hier is het een korte wandeling naar de waterval!
3. Troon Beach
Troon is een van een reeks badplaatsen aan de kust van Ayrshire met een breed zandstrand dat perfect is om in te zwemmen. Wat deze stranden tekortkomen in wildernis, maken ze goed met hun schitterende uitzicht over het eiland Arran.
Ik kwam naar Troon met de Polar Bear Club, de wildzwemclub van de Universiteit van Glasgow, op een zonnige namiddag aan het einde van september. Terwijl tientallen van ons naar het water renden, spetterend, lachend, de koude lucht inademend, doordrenkte de lage zon alles van het meest magische gouden licht. Dit was het moment waarop de wilde wateren mijn hart overnamen. Het was die gedeelde ervaring waarin we de ijskoude golven en hun elektrische reactie in ons lichaam trotseerden, die het voor mij deed.
Later trokken we rillend drie warme lagen aan en kropen we naar elkaar toe bij het kampvuur, terwijl de laatste zonnestralen verdwenen achter de zee. Het nadeel van zwemmen bij zonsondergang is dat er daarna geen warmte in de lucht is om je op te warmen. Gelukkig voor mij waren we vandaag in een dorp, en een dorp heeft warme pubs met warm voedsel. Een pizza en een pint waren precies wat nodig was om de avond geslaagd af te sluiten.
Routebeschrijving:
Er zijn meerdere parkeerplaatsen rond Troon op loopafstand van het strand. Ook is er een treinstation 5 minuten verderop. Treinen vertrekken elk half uur vanaf Glasgow Central en doen er zo’n 40 minuten over.
4. Dubh Loch, Cairngorms
Tijdens het hoogtepunt van een hittegolf besloten mijn vriendin Lucinda en ik te gaan wandelen rond het brede Loch Muick in de zuidelijke Cairngorms. Het was midden in augustus, de heide stond in bloei en het stille water reflecteerde de paarse heuvels met perfecte symmetrie. We konden niet lang stilstaan om ervan te genieten; midges hadden het op ons gemunt. Beneden aan de oever hadden twee figuren al toevlucht gezocht van de hitte in het water. Wij hadden nog een poos te gaan voor we hetzelfde konden doen; vandaag hadden we een verdere bestemming op het oog: het gletsjermeer Dubh Loch, hoog in de heuvels, verscholen tussen de granieten klif van Creag an Dubh Loch en de vermaarde, zwarte berg Lochnagar.
We zweten ons een ongeluk terwijl we boven Loch Muick uit klimmen. We waren voorbereid op wind en regen in de Schotse Hooglanden; in plaats daarvan kregen we 26 graden en zonnebrand. Op 600 meter hoogte komt Dubh Loch tevoorschijn tussen de heideheuvels, grandioos en blauw. Twee sneeuwhoenen haasten zich over het pad, kakelend, tot ze verdwijnen tussen de struiken. De dichtstbijzijnde oever is moerassig en rotsig, maar aan het andere uiteinde van het meer draagt een smalle strook wit de belofte van zand. We dalen af naar het strand, springend over grote keien, popelend om ons te ontdoen van onze rugzakken en kleren. Het meer herinnert ons eraan dat we inderdaad in de Schotse heuvels zijn; zelfs in het midden van de zomer is haar water kil als ijs. Het wordt uiteindelijk meer waden dan zwemmen, want het waterpeil staat laag, maar ik plof dankbaar neer, ingesloten door de kou.
We zijn twee van vijf wandelaars die die dag Dubh Loch bereiken; dit is een altijd eenzame plek, en dat draagt alleen maar bij aan haar barre schoonheid.
Routebeschrijving:
Het duurt zo’n 2,5 uur om naar Dubh Loch te wandelen vanaf de dichtstbijzijnde weg. Parkeer je auto bij Spittal of Glenmuick (£5 voor een auto, £10 voor een campervan), op 20 minuten rijden van Ballater. Er gaat geen openbaar vervoer hiernaartoe.
Loop voorbij het bezoekerscentrum en volg het pad de glen in. Loch Muick verschijnt niet lang daarna. Je kan het pad langs weerszijden van het loch volgen tot je bij Glas allt Shiel komt, een landgoed gebouwd door koninigin Victoria dat nu fungeert als bothy. Ten westen van het huis vertakt het pad. Neem het rechter pad dat omhoog klimt boven de rivier Allt an Dubh uit richting een hooggelegen vallei. De duidelijke route neemt geleidelijk in hoogte toe en steekt een beek over om je na een uur bij Dubh Loch te brengen.
Voor de terugweg vervolg je je route in dezelfde richting als je vanmorgen begon om een volledige lus rond Loch Muick te maken. Een uitstekende dag in de buitenlucht!
5. Dumbrock loch
Misschien wel de beste zwemplek in de wijde omtrek van Glasgow, prachtig gelegen aan de voet van de Campsie Fells. Dumbrock Loch stroomt vol op zomerdagen, maar er zijn tal van afgezonderde plekjes tussen de rotsen en bomen. Neem een SUP board mee voor extra vermaak. Begin juni was het water warm genoeg om op een zonnige middag comfortabel in te baden.
Routebeschrijving:
5 minuten lopen vanaf Mugdock Country Park Car Park. Ga niet het park in maar steek de autoweg aan noordzijde over en betreed het grasveld via een van de poorten. Paadjes leiden al gauw naar de oevers van het loch.
Wellicht leuker is om vanuit Glasgow de trein te nemen naar Milngavie en een deel van de West Highland Way te lopen. Volg de borden naar Mugdock Country Park Visitor Centre langs Mugdock Castle. Ongeveer een uur wandelen vanaf Milngavie door een mooie omgeving.
6. Fairy Pools, Skye
Mijn eerste wildzwemplekje in Schotland, lang geleden in 2019, en een goede introductie met wildzwemmen; hier is een afwisseling van poelen, watervallen en beekjes om je kou-receptoren in te testen.
De Fairy Pools zijn waarschijnlijk de meest bekende wildzwemlocatie in het land en terecht: stel je de meest azuurblauwe wateren voor, geflankeerd door de rafelige pieken van de Black Cuillin. Het is ronduit fenomenaal.
De populariteit van de Fairy Pools maakt dat je hier altijd gezelschap zult hebben, wat van pas kan komen als je twijfelt over de veiligste locaties om het water in te gaan. Als je meer stilte wilt, raad ik aan om rond zonsondergang te komen. In de zomer is de grootste drukte tegen het einde van de middag voorbij, waardoor de poelen leeg zijn en met wat geluk goud getint.
Routebeschrijving:
Draai in Sligachan de A863 op richting Dunvegan. Bij Drynoch sla je links af en volg je de borden richting Glenbrittle. Na ongeveer 10 km kom je aan bij Fairy Pools Car Park. De parkeerplaats loopt overdag vol en kost £6. Kom vroeg in de ochtend of laat in de middag om het verkeer te vermijden. Alternatief is Glenbrittle Forest Car Park, ongeveer 400 meter ten noorden van hier. Het is gratis en in een betere staat dan de officiële parkeerplaats; wel moet je een extra steile afdaling maken naar het begin van het wandelpad.
Je kunt de Fairy Pools ook bereiken met bus 54 vanuit Portree. Deze rijdt drie keer per dag en stopt vlak naast de parkeerplaats.
De eerste waterval verschijnt na ongeveer 20 minuten lopen. Je kunt zo ver de corrie in lopen als je wilt tot je een geschikt plekje vindt. Het pad gaat zo’n 3 km door voordat het bergopwaarts begint te klimmen.
7. Guirdil Bay, Rùm
Ver weg op het eiland Rùm torent de reusachtige wand van Bloodstone Hill uit boven een afgelegen baai; voorbij haar zijn slechts het kleine Canna en de Hebriden. Dit is Guirdil Bay, waar de Guirdil rivier uitmondt in een ondiepe plas – ideaal om een korte maar verfrissende duik in te nemen. Je bent vlak voor de deur van Guirdil Bothy, dus zelfs in het holst van de winter warm je je daarna snel op bij een haardvuur. Een spectaculaire setting, waar mensen zijn vervangen door kuddes edelherten en wilde geiten.
Nabijgelegen inhammen zouden geschikt kunnen zijn voor een langere duik, maar ik heb dit in het midden van december niet geprobeerd. Pas op en doe dit niet alleen. De zee kan hier zeer wild zijn.
Ga op zoek naar bloedsteen, een roodbevlekt mineraal dat uniek is op Rùm, op het strand! En neem de tijd om het ingewikkelde netwerk aan tunnels, zeegrotten en natuurlijke bogen te verkennen langs de kustlijn rond de bothy. Een krankzinnig mooie plek in alle weersomstandigheden.
Routebeschrijving:
Guirdil Bay is de meest afgezonderde locatie op deze lijst; hiernaartoe komen is een uitdaging en kun je het beste combineren met een overnachting in Guirdil Bothy of in je eigen tent op de kampeergrond.
De eerste stap is de ferry nemen naar Kinloch vanaf Mallaig op het vasteland. De veerdienstregeling is een puzzel, al helemaal in de winter wanneer er minder ferry’s varen en ze vaak worden geannuleerd vanwege slecht weer.
Als het je is gelukt om op het eiland aan te komen, is de volgende stap een drie uur lange wandeling vanaf Kinloch. Begin door de aanwijzingen te volgen naar Kilmory over een onverharde weg. Je blijft 4 km lang op deze weg totdat deze naar rechts buigt de Kilmory Glen in. Een drassig pad takt aan je linkerhand van de weg af en klimt omhoog Glen Shellesder in. Na 5,5 km brengt dit pad je bij de kust van Guirdil Bay. Het terrein van Glen Shellesder is ruig, met een eindeloos moeras onder je voeten. Nabij Guirdil moet je een aantal keer een rivier doorsteken. De laatste daarvan is lastig na zware regenval; het kan noodzakelijk zijn om er doorheen te waden. Er zijn geen voorzieningen, huizen of mensen op dit deel van het eiland. Zorg er dus voor dat je alles meeneemt wat je nodig hebt voor een nacht in het wild, inclusief goede wandelschoenen, waterdichte kleding en brandstof. Je hebt hier een ruggengraat voor nodig!
8. CAMPSIE GLEN
Een schitterend verborgen plekje in de Campsies, en het dichtst dat ik bij een ijsbad ben gekomen in Schotland. Mijn goeie vriend Nick en ik trokken er op een bewolkte ochtend, begin februari, op uit, na wekenlang vast te hebben gezeten in de sleur van de stad. Ik had er behoefte aan om mijn zintuigen te prikkelen, en hoe beter dan met ijskoud rivierwater?
Op een modderig spoor langs Kirk Burn trok het wolkendek langzaam over ons heen, die de glen hulde in een deken van mist. Het droeg alleen maar bij aan de winterse sfeer. Daar was het; een waterval, zich uitstortend in een kleine plas tussen de overwoekerde rotsen. Het was niet bepaald ons eerste instinct om nu onze kleren uit te trekken en op blote voeten over gladde keien het water in te klauteren. Toch deden we het.
De kou benam me de adem en verdoofde mijn ledematen, maar beweging is een krachtig iets. Elke beweging die ik maakte zorgde ervoor dat het bloed naar mijn vingertoppen bleef stromen. Al snel paste mijn lichaam zich aan aan de kou en vormde zich in mij een nieuwe hemodynamische toestand. Dit alles gebeurde in een paar minuten en ik wist dat ik niet veel langer ondergedompeld moest blijven; er is een vage grens tussen koude stimulans en onderkoeling. Maar deze keer stapte ik uit het water en rilde ik niet toen ik mijn kleren aantrok. Mijn lichaam herstelde snel; ik voelde het met de dag sterker worden.
Routebeschrijving:
Campsie Glen Waterfall Car Park ligt aan de B822 op een half uur rijden van Glasgow. Vanaf hier is het een korte afdaling naar de waterval over een duidelijk pad, dat wilder en klauteriger wordt in de buurt van de rivieroever.
Je kunt ook de X86 naar Clachan of Campsie nemen vanaf Glasgow Buchanan. Rechts van de theesalon leidt een pad noordwaarts richting de Campsie Glen. Neem bij de splitsing het rechter pad dat geleidelijk boven de glen uitklimt richting de parkeerplaats, voordat het weer afdaalt naar de watervallen.
9. Luss, Loch Lomond
Het kleine dorpje Luss is een van de meest geliefde tussenstops aan de oevers van Loch Lomond en mag niet op deze lijst ontbreken. Het heeft een pier en kiezelstrand met geweldig uitzicht over Ben Lomond. Toeristen en lokale families stromen hier beide naartoe in de weekenden, dus wees voorbereid op wat toeschouwers als je het water in duikt. Niets overtreft het springen van die pier!
Bij Coach House Coffee Shop kun je terecht voor een kop koffie of thee, of als je meer warmte nodig hebt, beklim dan de grasrijke hellingen van Beinn Dubh voor een prachtig uitzicht. In Luss is er ook gelegenheid genoeg om andere watersporten uit te proberen.
Routebeschrijving:
Verschillende bussen die vanuit Glasgow over de A82 richting Oban/Fort William rijden, passeren Luss. Pas op bij het oversteken van de drukke verkeersweg vanaf de bushalte. Er is hier een grote parkeerplaats voor wie met de auto komt. Korte wandeling door het dorp naar de waterkant.
10. Loch an eilein, Cairngorms
Genesteld te midden van het oude Rothiemurchus bos in de noordelijke Caingorms, met een kasteelruïne op het water als achtergrond, is het moeilijk om je een dromerigere locatie voor een duik in te beelden. Ik bleef niet lang in het water, want het was vrieskoud (de extreme wind die dag speelde wellicht een rol), maar het was lang genoeg om de sereniteit van deze plek door me heen te voelen stromen.
Loch an Eilein is een populaire plek voor toeristen en handig vanwege haar nabijheid tot Aviemore, de toegangspoort tot de Cairngorms. Ik kan niet getuigen voor hoe druk het hier is in de zomer; ik was er op een doordeweekse dag in februari. Zelfs in deze tijd van het jaar waren er aardig wat wandelaars, maar het was makkelijk genoeg om een rustig plekje te vinden om in te zwemmen, op slechts enkele meters van het pad en met het kasteel in zicht. Door de dichte begroeiing ben je goed beschut. Pas op dat je niet struikelt over de boomwortels aan de oever van het meer.
Routebeschrijving:
Car Park Loch an Eilein ligt vlak naast het meer, op 10 minuten rijden van Aviemore. Kom je te voet vanuit Aviemore, sla dan op de rotonde aan de zuidkant van het plaatsje linksaf richting Rothiemurchus. Loop over de stoep tot je een afslag bereikt naar Kingussie. Blijf een aantal meters op de onverwarde weg totdat je aan je linkerhand een poort ziet die het Rothiemurchus bos in gaat. Over dit voetpad maak je een fijne wandeling door het bos langs Lochan Mor voor je je weer bij de autoweg voegt. Hier sla je links af en loop je nog een paar honderd meter tot je Loch an Eilein bereikt. De totale wandeling duurt een uur vanuit Aviemore.
11. Seilebost Beach, Harris
Als ik één plek het pronkstuk van Schotse stranden mag noemen, dan moet het wel het eiland Harris zijn. Zelfs op een bewolkte dag gloeien haar wateren met turkooizen tinten. Terwijl je je tenen wiebelt in het witte zand, vergeet je bijna dat je zo noordelijk bent. Het uitzicht over de zanden van Seilebost en Luskentyre daarachter is misschien wel het meest fantastisch van ze allemaal, de spitse heuvels van Noord Harris een onmiskenbare aanwezigheid aan de horizon.
Het was mei toen ik eindelijk voet zette op Harris (na twee mislukte pogingen), en tegen die tijd waren Nick en ik doorgewinterde zwempartners geworden; de zee, hoe winderig of woest ze ook was, kon ons niet afschrikken. Dus was het zo dat we op deze dag het water in doken, toen de wind alle andere mensen ervan weerhield om zelfs maar over het strand te lopen, en we genoten ervan. Ik voelde de kou niet eens.
Achteraf voelde ik het wel, toen we op een lift zaten te wachten langs de weg en mijn ledematen nog niet de kans hadden gehad om op te warmen. Maar dat is een kleine prijs om te betalen voor een kans om te zwemmen in het paradijs.
Routebeschrijving:
Seilebost Beach ligt aan de Atlantische kust van West Harris, op 15 minuten rijden van Tarbert over de A859. Bus W10 richting Rodel stopt hier op verzoek. Wij verbleven op Horgabost Campsite en liepen over de autoweg naar een geweldig uitzichtpunt over de zandbanken. Dit is veilig; de weg is rustig en wordt veelvuldig gebruikt door mensen die de Hebridean Way lopen of fietsen.
Laat je niet misleiden door de nabijheid van de zandbank tegenover Seilebost. Het lijkt misschien verleidelijk om erheen te zwemmen, maar de stroming is sterker dan je denkt en je zult uitgeput zijn lang voordat je de overkant bereikt. Blijf in het ondiepere water en kijk uit voor kwallen!
Geef een reactie